بتنریزی در هوای سرد الزاماتی دارد که رعایت آنها برای حفظ کیفیت، دوام و مقاومت نهایی بتن کاملاً ضروری است. در دماهای پایین، واکنشهای هیدراسیون سیمان کند شده و خطر یخزدگی آب اختلاط افزایش مییابد؛ مسئلهای که میتواند منجر به ترکهای سطحی، کاهش مقاومت فشاری و از بین رفتن پیوستگی ساختاری بتن شود. به همین دلیل، استفاده از افزودنیهای ضدیخ، تسریعکنندههای گیرش و پوششهای محافظ حرارتی مطابق با آییننامه ACI و مقررات ملی ساختمان، از اهمیت بالایی برخوردار است. شرکت کوپل شیمی سپاهان با ارائه ترکیبات تخصصی سیلیکاتی و افزودنیهای بتن مقاوم در برابر سرما، راهکارهای علمی و عملی را برای اجرای مطمئن بتنریزی در شرایط سرد فراهم کرده و به عنوان شریک فنی مهندسان و پیمانکاران در پروژههای عمرانی شناخته میشود.
در آییننامه بتن ایران (آبا) و همچنین در استاندارد بینالمللی ACI 306R-16، منظور از بتنریزی در هوای سرد زمانی است که دمای محیط برای بیش از سه شبانهروز متوالی به کمتر از 5 درجه سانتیگراد برسد و یا احتمال یخزدگی آب موجود در بتن تازه وجود داشته باشد. در این شرایط، واکنشهای شیمیایی هیدراسیون سیمان به شدت کند میشوند، زمان گیرش افزایش یافته و خطر یخزدگی قبل از سخت شدن کامل بتن بسیار بالاست. طبق شرایط بتنریزی در هوای سرد، لازم است از تمهیداتی مانند گرمکردن مصالح (آب و سنگدانه)، استفاده از افزودنیهای زودگیر یا ضدیخ، پوششهای حرارتی و محافظت از بتن تازه تا رسیدن به مقاومت اولیه (حداقل 3.5 مگاپاسکال) استفاده شود تا از افت کیفیت و ترکهای حرارتی جلوگیری گردد.
وقتی هوا سرد است و دمای محیط نزدیک صفر یا زیر صفر میشود، آب داخل بتن بهجای شرکت در واکنش سیمان، یخ میزند. این یخزدگی باعث میشود بتن به درستی نگیرد و استحکام خود را از دست بدهد. به همین خاطر، بتنریزی در هوای سرد یعنی زمانی که نمیتوان بتن را مثل روزهای معمولی اجرا کرد و باید دمای بتن و محیط را کنترل نمود. مثلاً در پروژههای ساختمانی زمستانی، پیمانکاران با گرم کردن آب مخلوط، استفاده از افزودنیهای کوپل شیمی سپاهان مثل ضدیخ بتن، و پوشاندن سطح با برزنت یا پتوهای حرارتی، از یخزدگی جلوگیری میکنند تا بتن مقاومت کافی برای تحمل سرما را پیدا کند.
هوای سرد یکی از چالشهای اصلی در فرآیند بتنریزی محسوب میشود، زیرا مستقیماً بر واکنشهای شیمیایی هیدراسیون، رشد مقاومت و دوام بتن تأثیر میگذارد. طبق ضوابط بتنریزی در هوای سرد و استاندارد بتنریزی در هوای سرد (مطابق آییننامه آبا و ACI 306R)، هنگامی که دمای محیط و مصالح کاهش مییابد، نیاز به کنترل دقیق دمای بتن تازه، انتخاب افزودنیهای مناسب و اعمال روشهای محافظتی اجتنابناپذیر است. در غیر این صورت، بتن دچار ضعف ساختاری، تأخیر در گیرش و کاهش مقاومت نهایی میشود.
2.افزایش احتمال ترکخوردگی
یکی از مهمترین خطرات هوای سرد، ایجاد ترکهای حرارتی در بتن تازه است. هنگامی که بخش بیرونی بتن بهسرعت سرد میشود اما دمای درون بتن هنوز بالاست، اختلاف حرارتی بین لایهها ایجاد تنش کرده و منجر به ترکخوردگی میشود. طبق ضوابط بتنریزی در هوای سرد، باید از روشهایی مانند پوششهای عایق حرارتی، کنترل نرخ خنکشدن بتن و استفاده از بتن با حرارت زایش پایین استفاده کرد. در غیر این صورت، ترکها مسیر نفوذ آب و یخزدگیهای بعدی را فراهم کرده و دوام سازه را بهشدت کاهش میدهند.
1.آمادهسازی سیمان و سنگدانه
در اجرای پروژه طبق دستور کار بتنریزی در هوای سرد، نخستین گام آمادهسازی صحیح مصالح پایه، یعنی سیمان و سنگدانهها است. سیمان باید در مکان خشک، دور از رطوبت و در دمایی بالاتر از صفر درجه نگهداری شود تا از کلوخهشدن و افت واکنشپذیری جلوگیری شود. سنگدانهها (شن و ماسه) نیز نباید یخزده یا مرطوب باشند؛ زیرا یخ موجود در میان آنها هنگام اختلاط باعث تغییر نسبت آب به سیمان و افت مقاومت بتن میشود. طبق دستورالعمل بتنریزی در هوای سرد، استفاده از مصالح خشک و گرمشده به دمای 20 تا 30 درجه سانتیگراد، بهترین شرایط را برای حفظ دمای بتن تازه فراهم میکند. این مرحله اساس تضمین کیفیت بتن در دماهای پایین است و نقش مهمی در کنترل واکنشهای هیدراسیون اولیه دارد.
2.گرم کردن آب
بر اساس قوانین بتنریزی در هوای سرد، گرم کردن آب اختلاط یکی از مؤثرترین راهکارها برای افزایش دمای بتن تازه است. دمای آب مصرفی باید معمولاً بین 40 تا 60 درجه سانتیگراد تنظیم شود تا پس از اختلاط با مصالح سرد، دمای نهایی بتن در محدوده مجاز (حداقل 10 تا 15 درجه سانتیگراد) باقی بماند. در این فرآیند باید از تماس مستقیم آب داغ با سیمان خشک اجتناب شود تا از گیرش سریع و موضعی جلوگیری گردد. گرم کردن آب بهویژه در کارگاههای فاقد سیستم گرمایش مصالح، سادهترین و مؤثرترین روش برای دستیابی به دمای مطلوب بتن محسوب میشود. این اقدام از یخزدگی زودرس جلوگیری کرده و فرآیند گیرش را مطابق استاندارد ACI و آییننامه آبا پایدار میسازد.
3.برنامهریزی زمانبندی و حمل بتن
در دستور کار بتنریزی در هوای سرد، برنامهریزی دقیق زمان حمل و بتنریزی اهمیت حیاتی دارد. باید بتن در کوتاهترین زمان ممکن پس از اختلاط به محل اجرا برسد تا دمای خود را از دست ندهد. مسیر حمل باید از پیش بررسی شده و از تجهیزات عایقدار یا پوششهای حرارتی برای محافظت از بتن در طول انتقال استفاده شود. همچنین بتنریزی باید در گرمترین ساعات روز انجام گیرد و قالبها، آرماتورها و محل اجرا از قبل گرم شوند تا شوک حرارتی به بتن تازه وارد نشود. رعایت این الزامات طبق دستورالعمل بتنریزی در هوای سرد تضمین میکند که بتن در زمان اجرا دمای مناسبی داشته باشد و خطر یخزدگی یا کاهش مقاومت در مراحل اولیه به حداقل برسد. شرکت کوپل شیمی سپاهان با ارائه افزودنیهای ضدیخ و تسریعکننده گیرش، به پیمانکاران کمک میکند تا این بخش حیاتی از فرآیند بتنریزی در سرما را با اطمینان و کیفیت بالا اجرا کنند.
در اجرای بتن در هوای سرد، کنترل دمای بتن در ساعات اولیه پس از بتنریزی، حیاتیترین اقدام برای جلوگیری از یخزدگی و افت مقاومت است. مطابق با الزامات بتنریزی در هوای سرد و آییننامه آبا، حفظ حداقل دمای بتنریزی در هوای سرد (بین 10 تا 15 درجه سانتیگراد در هنگام اختلاط و ریختن) الزامی است. برای دستیابی به این شرایط، باید از مجموعهای از راهکارهای فنی مانند استفاده از سیمان زودگیر، گرمکردن آب و سنگدانهها، افزودنیهای ضدیخ و روانکننده، پوششهای حرارتی و حمل استاندارد بتن بهره برد. در کنار این اقدامات، استفاده از محصولات مکمل کوپل شیمی سپاهان مانند مایع سختکننده و متراکمکننده سطح بتن (LS Densifier) برای افزایش مقاومت سطحی و چسب ماستیک درزگیر سیلیکونی مخصوص بتن برای آببندی نهایی درزها، تضمینکننده دوام و کیفیت بتن در شرایط اقلیمی سرد هستند.
در فرآیند بتنریزی زمستانی، کنترل دقیق دمای بتن تازه و نحوه عملآوری اهمیت حیاتی دارد. بر اساس ضوابط عملآوری بتن در هوای سرد، اگر دمای بتن تازه در زمان اختلاط و اجرا پایینتر از ۱۰ درجه سانتیگراد باشد، واکنشهای هیدراسیون بهدرستی انجام نمیشود و خطر یخزدگی بتن در ساعات اولیه بسیار بالاست. برای جلوگیری از این پدیده، باید از افزودنیهای تسریعکننده گیرش و روشهای نگهداری حرارتی استفاده کرد تا بتن بتواند در ۲۴ ساعت نخست، حداقل مقاومت فشاری ۳٫۵ مگاپاسکال را کسب کند. پس از گیرش، بهرهگیری از سیلر بتن سیلیکات لیتیومی کوپل شیمی سپاهان بهعنوان پوشش محافظ سطحی توصیه میشود؛ این سیلر با نفوذ به عمق منافذ بتن، ساختار را متراکم کرده و مانع نفوذ رطوبت، نمک و یخ در چرخههای ذوب و انجماد میشود، در نتیجه دوام و سختی بتن در برابر سرما چند برابر افزایش مییابد.
در ادامه، باید به ترمیم آسیبهای احتمالی ناشی از سرمای شدید توجه ویژهای داشت. اگر به هر دلیل در طول پروژه ترکهای سطحی یا پوستهشدن بتن رخ دهد، استفاده از چسب ترمیمکننده سطح بتن کوپل شیمی سپاهان بهترین گزینه برای بازیابی پیوستگی و مقاومت موضعی سازه است. این چسب با قدرت چسبندگی بسیار بالا، حتی در سطوح نیمهمرطوب، امکان ترمیم سریع و بادوام را فراهم میکند و از گسترش ترکها و نفوذ مجدد آب جلوگیری مینماید. رعایت این دو نکته کلیدی محافظت از بتن تازه با سیلر مناسب و ترمیم علمی آسیبها پس از سرما تضمین میکند که بتن نهایی، حتی در سختترین شرایط اقلیمی، مقاومت طراحیشده و دوام طولانیمدت خود را حفظ کند.
نتیجه گیری
در نهایت، رعایت دقیق الزامات بتنریزی زمستانی و توجه به اصول و نحوه بتنریزی در هوای سرد، کلید دستیابی به بتنی بادوام، مقاوم و عاری از آسیبهای ناشی از یخزدگی است. کنترل دمای بتن تازه، استفاده از افزودنیهای ضدیخ و تسریعکننده، حفظ حرارت حین عملآوری و بهکارگیری مواد محافظ سطحی از جمله اقداماتی هستند که از افت کیفیت و ترکخوردگی بتن جلوگیری میکنند. شرکت کوپل شیمی سپاهان با تکیه بر دانش فنی و تجربه صنعتی خود، مجموعهای کامل از محصولات تخصصی از جمله ضدیخ بتن، سیلر بتن سیلیکات لیتیومی، چسب ترمیمکننده سطح بتن و سایر ترکیبات سیلیکاتی را ارائه میدهد تا مهندسان و پیمانکاران بتوانند در سختترین شرایط اقلیمی، بتنریزی ایمن و مطابق با استانداردهای بینالمللی را اجرا کنند.
جدول سوالات متدوال
| سؤال | پاسخ |
| 1. بتنریزی در چه دمایی ممنوع است؟ | طبق آییننامه آبا و استاندارد ACI، زمانی که دمای محیط به کمتر از 5 درجه سانتیگراد برسد و خطر یخزدگی آب اختلاط وجود داشته باشد، بتنریزی بدون تمهیدات ویژه ممنوع است. در دمای زیر صفر، بتنریزی تنها با استفاده از افزودنیهای ضدیخ و روشهای حرارتی مجاز است. |
| 2.آیا میتوان در دمای زیر صفر بتنریزی انجام داد؟ | بله، در صورت رعایت الزامات بتنریزی زمستانی مانند گرم کردن آب و سنگدانهها، استفاده از ضدیخ و پوششهای حرارتی، میتوان در دماهای تا حدود منفی 10 درجه سانتیگراد نیز بتنریزی ایمن انجام داد. |
| 3. بهترین افزودنی برای بتنریزی در هوای سرد چیست؟ | افزودنیهای ضدیخ و تسریعکننده گیرش بهترین گزینه هستند. محصولات تخصصی کوپل شیمی سپاهان با ترکیبات نانویی، علاوه بر جلوگیری از یخزدگی، باعث تسریع واکنش هیدراسیون و افزایش مقاومت اولیه بتن میشوند. |
| 4. چرا بتن در هوای سرد ترک میخورد؟ | اختلاف دمای بین سطح و عمق بتن باعث انقباض ناهمگون شده و ترکهای حرارتی ایجاد میکند. عملآوری نامناسب و از دست رفتن رطوبت نیز این پدیده را تشدید میکند. |
| 5. چگونه از یخزدگی بتن تازه جلوگیری کنیم؟ | حفظ دمای بتن تازه بالاتر از 10 درجه، استفاده از افزودنیهای ضدیخ، پوشش سطح با پتوهای حرارتی و جلوگیری از تماس بتن با هوای سرد، اصلیترین روشهای جلوگیری از یخزدگی بتن هستند. |
| 6. عملآوری بتن در هوای سرد چگونه انجام میشود؟ | عملآوری باید با حفظ گرما و رطوبت انجام شود؛ استفاده از بخاریهای غیرمستقیم، نایلون عایق و سیلرهایی مثل سیلر بتن سیلیکات لیتیومی کوپل شیمی سپاهان برای حفظ رطوبت سطح توصیه میشود. |
| 7.حداقل زمان محافظت از بتن در هوای سرد چقدر است؟ | تا زمانی که بتن به مقاومت اولیه ۳٫۵ مگاپاسکال برسد باید در برابر سرما محافظت شود؛ این زمان معمولاً بین ۲۴ تا ۴۸ ساعت بسته به دما و نوع افزودنی متغیر است. |
وردپرس چند زبانه با WPML
